Bir Selam, Üç Fotoğraf, Sıfır Sorun mu?

Peki, gerçekten öyle mi?

Şanlıurfa’nın çarşısında, pazarında, esnaf dükkânlarında zaman zaman karşılaştığımız siyasi ziyaretlerin düşündürdüğü soru tam da bu. Bazı AK Partili siyasetçiler, vatandaşla sohbetlerine “Size Cumhurbaşkanımızın selamını getirdim.” diyerek başlıyor. Cumhurbaşkanı’na duyulan sevgi ve saygı, sohbetin havasını bir anda değiştiriyor. Vatandaş, kimi zaman nezaketinden, kimi zaman saygısından, kimi zaman da karşısındaki kişiyi kırmamak için sorunlarını dile getirmeden dinlemeyi tercih ediyor.

Derken fotoğraflar çekiliyor, kamera kayda giriyor, sosyal medya paylaşımı hazırlanıyor. Arka planda da tanıdık bir ezgi: “Her şey Türkiye için, her şey Şanlıurfa için!”

Ne güzel memleket!

Bir video izliyorsunuz; esnaf gülümsüyor, vatandaş selam veriyor, siyasetçi memnun… Görüntülerde ne geçim derdi var ne işsizlik ne sağlık sorunu ne de eğitimde yaşanan aksaklıklar. Sanki Şanlıurfa’nın bütün meseleleri çözülmüş, geriye yalnızca bu güzel anları ölümsüzleştirmek kalmış.

Oysa kameranın kadrajına girmeyen bir hayat daha var.

Cumhurbaşkanı’nın selamı, vatandaşın derdini susturur mu?
Öncelikle şunu belirtelim: Cumhurbaşkanı’nın selamını iletmekte, esnafı ziyaret etmekte, vatandaşla bir araya gelmekte elbette yanlış bir şey yok. Siyasetçinin sahada olması, halkla temas kurması demokratik siyasetin doğal bir parçasıdır.

Ancak asıl mesele, o temasın nasıl kurulduğudur.

Vatandaşın Cumhurbaşkanı’na duyduğu muhabbet, siyasetçinin kendisine yöneltilebilecek eleştirilerin önüne geçmemeli. Bir vatandaşın Cumhurbaşkanı’na saygısından dolayı siyasetçiye nezaket göstermesi, bütün hizmetlerden memnun olduğu şeklinde yorumlanmamalı.

Çünkü insan bazen karşısındakini kırmamak için susar. Bazen kalabalığın içinde derdini anlatamaz. Bazen de “Şimdi sırası değil.” diyerek yaşadığı sıkıntıyı içine atar.

Siyasetçinin görevi, bu sessizliği memnuniyet olarak kaydetmek değil, o sessizliğin arkasında bir sorun olup olmadığını anlamaya çalışmaktır.

Aksi hâlde ortaya ilginç bir tablo çıkar: Vatandaş konuşmaz, siyasetçi sorun duymaz, sosyal medya hesabı paylaşım yapar, Ankara da Şanlıurfa’dan gelen görüntüleri izler.

Herkes mutlu!

Peki, vatandaş gerçekten mutlu mu? İşte bütün mesele burada.

Fotoğraf karesinde olmayan Şanlıurfa
Şanlıurfa’nın gerçek gündemi, birkaç dakikalık ziyaret videosundan çok daha geniş.

İş arayan gençler, artan maliyetlerle ayakta kalmaya çalışan esnaf, üretim giderleriyle mücadele eden çiftçiler, geçim hesabı yapan emekliler ve asgari ücretliler…

Mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşulları, sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlar, eğitimdeki ihtiyaçlar ve istihdam beklentileri de bu şehrin gündeminin bir parçası.

Bunların hepsi aynı ölçüde ve her yerde yaşanıyor demek elbette doğru olmaz. Ancak bu konuların her biri, sahada araştırılmayı, ilgili kurumlarca değerlendirilmesini ve çözüm için somut adımlar atılmasını gerektiriyor.

Şimdi soralım: Bir esnafın siyasetçiyle fotoğraf çektirmesi, dükkânındaki ekonomik sıkıntının sona erdiğini gösterir mi? Bir vatandaşın tebessüm etmesi, sağlık hizmetleriyle ilgili hiçbir şikâyeti olmadığını kanıtlar mı? Birkaç olumlu görüntü, koca bir şehrin bütün sorunlarının çözüldüğünü anlatmaya yeter mi?

Elbette yetmez.

Ancak sosyal medyada oluşturulan tablo, bazen gerçeğin tamamıymış gibi sunulabiliyor. Üstelik paylaşımın altına birkaç güzel cümle ve uygun bir müzik de eklendi mi, ortaya adeta siyasi bir tanıtım filmi çıkıyor.

Şanlıurfa’nın sorunları mı?

Onlar ne yazık ki videonun montajına alınmamış!

Ankara’ya giden mesaj: Her şey yolunda!
İşin bir de Ankara boyutu var.

Siyasetçi, ziyaret görüntülerini paylaşıyor; genel merkez yöneticilerini ve ilgili isimleri etiketliyor. Paylaşım, yerelden merkeze uzanan bir iletişim aracına dönüşüyor.

Elbette siyasi çalışmaların duyurulması, yapılan ziyaretlerin paylaşılması ve vatandaşla kurulan ilişkinin gösterilmesi olağandır. Fakat bir şehrin durumunu değerlendirirken yalnızca bu görüntülere bakılması, gerçeklerin eksik görülmesine yol açabilir.

Çünkü bir şehrin fotoğrafı ile röntgeni aynı şey değildir.

Fotoğraf, o anı gösterir. Röntgen ise görünmeyeni ortaya çıkarmaya yardımcı olur.

Şanlıurfa’yı gerçekten tanımak isteyenler, yalnızca vatandaşla çekilmiş fotoğraflara değil; istihdam verilerine, sağlık hizmetlerine, eğitim ihtiyaçlarına, çiftçinin maliyetlerine, esnafın beklentilerine ve çözüm bekleyen sorunlara da bakmalı.

Aksi hâlde Ankara’ya ulaşan mesaj, “Her şey yolunda.” olurken Şanlıurfa’da yaşayanların gündemi bambaşka olabilir.

Siyasetçinin görevi, merkeze yalnızca güzel haberler taşımak değildir. Gerektiğinde sorunları da açıkça anlatmak, çözüm bekleyen konuları ilgili makamlara iletmek ve takipçisi olmaktır.

Çünkü gerçek siyaset, alkışlanan görüntülerden çok, çözüm bekleyen meselelerin peşinden gitmeyi gerektirir.

Madem her şey Şanlıurfa için, gazetecilerin soruları neden cevapsız?
Gelelim asıl meseleye…

Şanlıurfa’ya Ankara’dan bakanlar, genel merkez yöneticileri ve üst düzey isimler geliyor. Programlar düzenleniyor, ziyaretler yapılıyor, açıklamalar yayımlanıyor. Kameralar çalışıyor, fotoğraflar çekiliyor.

Ancak gazeteciler soru sormak istediğinde aynı açıklık her zaman görülebiliyor mu?

İşte burada durup düşünmek gerekiyor.

Madem her şey Türkiye için, her şey Şanlıurfa için; o hâlde gazetecilerin soruları da bu anlayışın bir parçası olmalı değil mi?

Gazeteci, alkışlamak için değil; sormak, araştırmak, kamuoyunu bilgilendirmek ve gerektiğinde cevap istemek için oradadır. Elbette her sorunun cevabı anında verilemeyebilir. Bazı konular araştırma gerektirebilir. Bu anlaşılabilir bir durumdur.

Ancak cevap verilemiyorsa bunun gerekçesi açıklanmalı, gerekli bilgiler daha sonra kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

Soruların cevapsız kalması, kamuoyundaki soru işaretlerini ortadan kaldırmaz; aksine artırabilir.

Bir tarafta esnaf ziyaretlerinde samimiyet mesajları, diğer tarafta cevap bekleyen gazeteciler…

Vatandaşla kurulan iletişim ne kadar önemliyse, basınla kurulan iletişim de o kadar önemlidir. Çünkü şeffaflık, yalnızca kameraların açık olduğu anlarda gösterilen bir tutum değildir.

Gazetecilerin sorularına cevap vermek, bir lütuf değil; kamuoyunu bilgilendirme sorumluluğunun gereğidir.

Siyasetin en kolay işi görüntü vermek, en zor işi sorun çözmektir
Elbette her siyasetçiyi aynı kefeye koymak doğru olmaz. Vatandaşın sorunlarını dinleyen, çözüm için çaba gösteren, eleştirileri dikkate alan siyasetçiler de vardır. Mesele, ziyaretlerin kendisi değil; ziyaretlerin hangi amaçla yapıldığı ve ne sonuç doğurduğudur.

Bir ziyaretin değeri, kaç kişinin fotoğraf karesine girdiğiyle değil, kaç sorunun gündeme alındığıyla ölçülmeli.

Kaç esnafın talebi not edildi? Kaç vatandaşın şikâyeti ilgili kuruma iletildi? Hangi sorun için hangi adım atıldı? Verilen sözlerin ne kadarı yerine getirildi?

İşte kamuoyunun bilmek istediği asıl sorular bunlardır.

Siyasetçinin başarısı, sosyal medya paylaşımının aldığı beğeni sayısından ibaret değildir. Asıl başarı, ziyaretin ardından vatandaşın hayatında gözle görülür bir iyileşme sağlanıp sağlanmadığıdır.

Üç fotoğraf çekmek kolaydır. Bir videoya müzik eklemek de öyle…

Zor olan, esnafın sorununu çözmek, iş arayan gence istihdam imkânı oluşturmak, çiftçinin beklentilerini karşılamak ve vatandaşın sağlık hizmetleriyle ilgili şikâyetlerini gidermektir.

Kısacası, görüntü üretmek başka, hizmet üretmek başkadır.

Son söz: Selam güzel, icraat daha güzel!
Cumhurbaşkanı’nın selamı elbette kıymetlidir. Ancak o selamın ardından vatandaşın derdi de dinleniyorsa, siyaset gerçek anlamda görevini yerine getiriyor demektir.

Bir esnafın tebessümü güzeldir ama dükkânını ayakta tutabilmesi daha önemlidir. Vatandaşla çekilen fotoğraf güzeldir ama o vatandaşın sorununa çözüm bulunması daha değerlidir. Sosyal medyada yayımlanan hizmet mesajları güzeldir ama bu mesajların sahadaki karşılığını görmek çok daha önemlidir.

Şanlıurfa’nın ihtiyacı, yalnızca güzel görüntülerle anlatılan bir şehir değil; sorunları açıkça konuşulan, eleştirilerin dikkate alındığı ve çözüm süreçlerinin takip edildiği bir şehirdir.

Siyasetçiler de genel merkez yöneticileri de kamuoyuna şu sorunun cevabını verebilmelidir: Paylaşılan görüntüler, şehrin gerçek gündemini ne kadar yansıtıyor?

Çünkü bir şehrin sorunları, sosyal medya paylaşımında yer almadığı için ortadan kalkmaz. Vatandaş konuşmadığı için de bütün sıkıntılar sona ermiş sayılmaz.